არნო ხიდირბეგიშვილი: „ქართულ ოცნებას“ პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობა სჭირდება

   2024 წლის ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებამდე „ქართული ოცნება“ გამოვიდა დაპირებით – საკონსტიტუციო უმრავლესობის მოპოვების შემთხვევაში, მართლმადიდებლობა სახელმწიფო რელიგიად გამოეცხადებინა. პირველად ეს უკვე მოხდა 326 წელს, მირიან მეფის დროს, როდესაც წმინდა მოციქულთასწორი ნინოს შრომით, რომელმაც ივერია მონათლა, ქრისტიანობა საქართველოს სახელმწიფო რელიგია გახდა. მართლმადიდებლობის სახელმწიფო რელიგიის რანგში ხელახლა აყვანა საქართველოში, რომელიც ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის პირველი და მთავარი წილხვედრია, მისცემდა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას უფლებას, უზენაესისა და საქართველოს კონსტიტუციის სახელით, დაეძლია დასავლეთის ზეწოლა და დაყრდნობოდა საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას ჰომოსექსუალიზმის, ათობით გენდერის, ერთნაირსქესიანთა ქორწინებისა და ბავშვთა გარყვნის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

მაგრამ ეკლესიის ზოგიერთმა იერარქმა, სტამბოლელი და ბრიუსელელი ლიბერალი კურატორების წაქეზებით, ამაზე „ქართულ ოცნებას“ უარი უთხრა, რითაც, მათი აზრით, მეორე რუის-ურბნისის კრების მოწვევის საფრთხე გადალახა. ალბათ, შეეშინდათ, რომ სახელმწიფო მიიღებდა ბერკეტებს სახელმწიფო სუბსიდიების მიზნობრივი გამოყენებისა და საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში მსხვილი კორუფციის შესაძლო ფაქტების შესამოწმებლად; რომ სახელმწიფო დაინტერესდებოდა მათი ქონებით, აღმოაჩენდა კერძო წარმოებებს, მაღაზიებსა და სხვა ბიზნესს, რომელიც არ იხდის გადასახადებს საპატრიარქოს „ქოლგის“ ქვეშ. თუმცა, საქმე ისე წარმოაჩინეს, თითქოს მმართველ პარტიას, „ქართულ ოცნებას“, სურდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია ანგარიშვალდებული გაეხადა და თავისთვის დაექვემდებარებინა, მიუხედავად იმისა, რომ საუბარი იყო მხოლოდ მართლმადიდებლობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებაზე, რაც არანაირად არ იმოქმედებდა საქართველოში დიდი ხნის წინ არსებულ სხვა რელიგიებსა და კონფესიებზე.

საქართველოში მართლმადიდებლობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებაზე საპატრიარქოს უარის შემდეგ, „ქართული ოცნების“ დამფუძნებელმა და ლიდერმა ბიძინა ივანიშვილმა შესთავაზა ამ შემთხვევისთვის გამზადებული სათადარიგო ვარიანტი – შეეტანათ კონსტიტუციაში შესწორება „მართლმადიდებლობის, როგორც ქართული სახელმწიფოს იდენტობის საფუძვლის, მისიის შესახებ“, მაგრამ კონსტიტუციაში შესწორების შესატანად აუცილებელია პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობის ქონა, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ არჩევნების შედეგად ვერ მიიღო.

მოქმედი რედაქციით, საქართველოს კონსტიტუციის პირველი თავის მე-8 მუხლი – „სახელმწიფოს ურთიერთობა საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიასთან“ – აცხადებს: „სახელმწიფო რწმენისა და აღმსარებლობის თავისუფლებასთან ერთად აღიარებს საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის განსაკუთრებულ როლს საქართველოს ისტორიაში და მის დამოუკიდებლობას სახელმწიფოსაგან…“.

ხოლო ხელისუფლების მიერ შეთავაზებული შესწორების მიღების შემდეგ, სიტყვა „ისტორიაში“-ს შემდეგ დაემატება „და თანამედროვეობაში“, ასევე დაემატება ჩანაწერი მართლმადიდებლობის, როგორც ქართული სახელმწიფოს იდენტობის საფუძვლის, მისიის შესახებ.

ამ შესწორების შეტანის შემდეგ, საქართველოს კონსტიტუციის პირველი თავის მე-8 მუხლი კოლიზიაში მოვა საქართველოს კონსტიტუციის მე-11 თავის 78-ე მუხლთან „ინტეგრაცია ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში“, რომელიც აცხადებს:

„კონსტიტუციურმა ორგანოებმა თავიანთი უფლებამოსილების ფარგლებში მიიღონ ყველა ზომა ევროპის კავშირსა და ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში საქართველოს სრული ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად“.

ყურადღება: საქართველო, რომლის კონსტიტუციაც თავშივე აცხადებს, რომ მართლმადიდებლობა სახელმწიფოს იდენტობის საფუძველია, ვერ შეძლებს ერთდროულად გააგრძელოს ინტეგრაცია ნატოსა და ევროკავშირში, რადგან ამ კავშირების წევრი ქვეყნებისთვის, ისევე როგორც კანდიდატებისთვის, სრულიად განსხვავებული ღირებულებითი სტანდარტებია დადგენილი.

მაგრამ, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მმართველ პარტიას „ქართულ ოცნებას“ პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობა არ გააჩნია, ამიტომ კონსტიტუციიდან მე-11 თავის 78-ე მუხლის „ინტეგრაცია ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში“ ამოღება არ შეუძლია – ზუსტად ისევე, როგორც არ შეუძლია შესწორების შეტანა 1-ლი თავის მე-8 მუხლში „სახელმწიფოს ურთიერთობა საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიასთან“, რომელსაც პროექტში ეწოდება „მართლმადიდებლობის, როგორც ქართული სახელმწიფოს იდენტობის საფუძვლის, მისიის შესახებ“.

„ქართულმა ოცნებამ“ შეიძლება მოიპოვოს საკონსტიტუციო უმრავლესობა საქართველოს პარლამენტში, რაც შეადგენს 113 ხმას 150-დან (სრული შემადგენლობის სამი მეოთხედი) საპარლამენტო არჩევნებზე. ამისთვის საქართველოს პრეზიდენტმა უნდა გამოსცეს ბრძანებულება რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების შესახებ, რასაც ოპოზიცია ითხოვს, ან „ქართული ოცნება“ უნდა დაელოდოს მორიგ საპარლამენტო არჩევნებს 2028 წელს.

ცნობისთვის: საქართველოს პარლამენტის მიერ 2014 წლის 2 მაისს მიღებული კანონის „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ (რომლის წინააღმდეგიც იყვნენ კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II და სმე-ის წმინდა სინოდი) შესაცვლელად ან გასაუქმებლად, საკონსტიტუციო უმრავლესობა არ არის საჭირო – საკმარისია სხდომაზე დამსწრე დეპუტატების ხმათა უმრავლესობა კვორუმის პირობებში (ანუ პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ 1/3-ის – 50 დეპუტატის ხმა).

   „ქართული ოცნება“ დანიშნავს რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ექნება გარანტია, რომ არა უბრალოდ გაიმარჯვებს – შევა პარლამენტში მარტივი უმრავლესობით, როგორც ახლა, არამედ მოიპოვებს საკონსტიტუციო უმრავლესობას. სხვაგვარად რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებას მმართველი პარტიისთვის აზრი არ აქვს.

   არნო ხიდირბეგიშვილი,
ქართული საინფორმაციო-ანალიტიკური სააგენტო „საქინფორმი“-ს გენერალური დირექტორი და მთავარი რედაქტორი, უსაფრთხოების, სტრატეგიული ანალიზისა და საინფორმაციო პოლიტიკის ცენტრის დირექტორი

2026 წლის 10 აპრილი
საქართველო, თბილისი