არნო ხიდირბეგიშვილი: როდის შეიწყალებენ სააკაშვილს, რას ნიშნავს პოლიტიკოსების ხელის ჩამორთმევა და ახალი პლატფორმა სამხრეთ კავკასიაში

 იმ დღიდან, როდესაც აშშ–ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ოვალურ კაბინეტში ხელი შეუწყო სომხეთის პრემიერ–მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ხელის ჩამორთმევას, ის ერთადერთია, ვინც მუდმივად აცხადებს ზანგეზურის დერეფნის – „ტრამპის მარშრუტის“ (TRIPP) უპერსპექტივობის შესახებ, რომელსაც არანაირი დოკუმენტურ–სამართლებრივი ბაზა არ გააჩნია. ის ერთადერთია, ვინც მუდმივად აცხადებს საქართველოს გავლით შუა დერეფნის მარშრუტის უალტერნატივობის შესახებ მთელი რიგი მიზეზების გამო, რომელთა შორის მთავარი უსაფრთხოების პრობლემაა სომხეთის მონაკვეთის მთელ სიგრძეზე ირანთან საზღვრის უშუალო სიახლოვის გამო. ის ერთადერთია, ვინც აცხადებდა, რომ პოლიტიკოსების ხელის ჩამორთმევა, რომელთა შორის არ არსებობენ მუდმივი მეგობრები და მტრები, ნიშნავს ახალ რეალიებს და არა უბრალოდ ეტიკეტის დაცვას, თუმცა ქართული ოპოზიცია და მათი ევროკავშირელი მფარველები აცხადებდნენ, რომ ამგვარად სომხეთმა საქართველოს გაუსწრო და ჩამოართვა შემოსავლის უდიდესი პერსპექტიული წყარო, რაც ბიძინა ივანიშვილის „პრორუსული“ ხელისუფლების ბრალია. „დღეს, როდესაც სომხეთში ირანის გავლით ტვირთების მიწოდებაც კი შეჩერებულია და ისინი საქართველოს საზღვაო პორტების მეშვეობით მიედინება, შეგვიძლია თუ არა დანამდვილებით აღვნიშნოთ, რომ თქვენ კვლავ მართალი აღმოჩნდით?“ – ვკითხეთ მას, ქართული საინფორმაციო–ანალიტიკური სააგენტო „საქინფორმის“ გენერალურ დირექტორსა და მთავარ რედაქტორს, უშიშროების, სტრატეგიული ანალიზისა და საინფორმაციო პოლიტიკის ცენტრის დირექტორს, არნო ხიდირბეგიშვილს.

— რა თქმა უნდა, და ეს იყო ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იმისა, თუ რატომ შეგროვდა ევროპული ყვავ-ყორნების ხროვა ერევანში, ევროპული პოლიტიკური გაერთიანების (EPC) მე-8 სამიტზე. შეგახსენებთ რამდენიმე ფაქტს ისე, რომ მკითხველი თარიღებითა და გვარებით არ გადავტვირთო. როდესაც ტრამპმა გამოაცხადა თავისი გადაწყვეტილება, რომელიც თქვენ დასაწყისში ახსენეთ, მისი მიზანი იყო საკუთარი თავის გამოცხადება დიდ მშვიდობისმყოფელად, რომელმაც მსოფლიოში კიდევ ერთი ომი დაასრულა – ამჯერად სომხეთ-აზერბაიჯანის ომი ყარაბაღში, თუმცა ეს ნახევარი წლით ადრე მოხდა, სანამ ის აშშ-ის პრეზიდენტი გახდებოდა. ცოტა მოგვიანებით ტრამპმა გრანდიოზული გეგმები დაანონსა – ზანგეზურში ამერიკული ატომური ელექტროსადგურების განთავსება (რათა აშშ-სგან შორს გამოეცადათ); მონაცემთა დამუშავების ცენტრის, ანუ – ამერიკული სადაზვერვო ცენტრის, რომელიც გააკონტროლებს მთელ რეგიონსა და ახლო აღმოსავლეთს; და ასევე – ამერიკული კერძო სამხედრო კომპანიის განთავსება „ტრამპის მარშრუტის“ დასაცავად, ანუ – პატარა ამერიკული სამხედრო ბაზისა ირანის საზღვართან.

შეგახსენებთ, რომ მაშინ მაღალჩინოსნები ვაშინგტონიდან თბილისში ჩამოვიდნენ, მოინახულეს საბაჟო-სასაზღვრო პუნქტები საქართველო-სომხეთისა და საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრებზე და საქართველოს მთავრობას ნახევრად ოფიციალური თხოვნით მიმართეს – დაეთმოთ ჩინეთიდან ევროპაში მიმავალი ტვირთების ნაწილი „ტრამპის მარშრუტისთვის“, ანუ – სომხეთისთვის, ზანგეზურის დერეფნისთვის. ოფიციალური თბილისი, ოღონდ კი აშშ-ის ახალ ადმინისტრაციასთან კომუნიკაცია აღედგინა, დათანხმდა. მაგრამ შემდეგ დაიწყო აშშ-ის სამხედრო მოქმედებები ირანის წინააღმდეგ, ჰორმუზის სრუტეს პარალიზება და ვაშინგტონში „ისრები“ საქართველოზე გადმოწიეს. ანუ საქართველოს მონაკვეთი აზერბაიჯან-საქართველოს საზღვრიდან თურქეთში, ან პირდაპირ ევროპაში, შავი ზღვის გავლით, პრიორიტეტული გახდა. და კვლავ ვაშინგტონიდან ჩამოვიდნენ მნიშვნელოვანი ჩინოვნიკები, რადგან აშშ ამგვარად „ერთი გასროლით ორ კურდღელს კლავდა“ – კონტროლზე აჰყავდა არა მხოლოდ ჩინეთიდან ევროპისკენ მიმავალი სატრანსპორტო მარშრუტი, არამედ “BP”-ს მაგისტრალური მილსადენები, რომლებითაც კასპიის ნავთობი და გაზი ევროპის ქვეყნებს მიეწოდება. და კვლავაც ოფიციალურმა თბილისმა, რა თქმა უნდა, უარი არ თქვა, მაგრამ მხოლოდ ერთი „წვრილმანი“ დააზუსტა – აქაოდა, ამხანაგო ამერიკელებო, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი, პერსპექტივაში გაზრდილი ტვირთბრუნვის გათვალისწინებით, პირველ რიგში და უმთავრესად სჭირდება ჩინეთს, რომელმაც ერთადერთმა მოინდომა მისი აშენება. მაგრამ თუ ვაშინგტონი ამ საქმეს პატრონაჟს უწევს, მაშინ ჩვენ ბოდიშს მოვუხდით ჩინეთს, და აშენეთ პორტი ანაკლიაში თქვენ, აშშ! საქართველოს არ აქვს ამდენი ფული, მით უმეტეს, რომ საქართველოს სავსებით ჰყოფნის თავისი მოქმედი პორტები ბათუმსა და ფოთში.

აქ აფორიაქდა ევროპა, როდესაც მიხვდა, რომ ტრამპი თავის კონტროლქვეშ აქცევს ტვირთებისა და ენერგომატარებლების მიწოდებას ევროპაში და, როცა მოესურვება, გადაუკეტავს მათ „ჟანგბადს“ „ვიწრო ადგილას“ – საქართველოში. დამატებით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი არ ჩაფრინდა ერევანში და დისტანციურად, ვიდეოკავშირით ევროპარლამენტის მწვავე კრიტიკით გამოვიდა. ამიტომ ნიკოლ ფაშინიანმა სიხარულით უმასპინძლა სომხეთში ევროპული პოლიტიკური გაერთიანების სამიტს, მაკრონიდან დაწყებული ზელენსკით დამთავრებული, და განაცხადა, რომ ბაქოს ვიზიტით ესტუმრება… 2028 წელს, ანუ 2 წლის შემდეგ! ამით სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა მოსკოვსაც და ბაქოსაც საკუთარი ფიგურის მნიშვნელობას ხაზი გაუსვა და მიიჩნევს, რომ ამიერიდან აქვს რუსეთს, აზერბაიჯანსა და ევროკავშირს შორის ბალანსირების რესურსი.

ალიევთან უნისონში ევროკავშირზე საკუთარი აზრი ანკარიდან თურქეთის პრეზიდენტმაც გამოთქვა, რომელმაც პრაქტიკულად გაიმეორა ჩემი სიტყვები: „ევროპას უფრო სჭირდება თურქეთი, ვიდრე თურქეთს – ევროპა!“ – განაცხადა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა. „საქართველოს კი არ სჭირდება ევროკავშირი, ევროკავშირს სჭირდება საქართველო!“ – ვეუბნებოდი ჩემს თანამემამულეებს – ახალგამომცხვარ ევროქართველებს და მართალი აღმოვჩნდი. ევროკავშირი დღეს უკვე უხეშობაზე გადავიდა და არ მალავს, რომ მას სჭირდება საქართველოს სატრანზიტო ტერიტორია, ასევე მისი ბუნებრივი სიმდიდრე, პირველ რიგში – მტკნარი წყლის უზარმაზარი მარაგები. წყლით იზიდავს ევროკავშირსა და დიდ ბრიტანეთს სომხეთიც, აი რატომ მოაწერეს ხელი EPC-ის სამიტის ფარგლებში სომხეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა დეკლარაციას სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ! ნისლიანი ალბიონის ანგლოსაქსებმა საბოლოოდ მიაღწიეს თავიანთ სანუკვარ მიზანს, რომლისკენაც მრავალი წელი მიდიოდნენ და ამისთვის აზერბაიჯანსაც კი ეხმარებოდნენ სომხეთის წინააღმდეგ ომში. და სანამ ტრამპს სამხრეთ კავკასიისთვის არ სცალია, ლონდონი, პარიზი და ბრიუსელი, და მათთან ერთად კიევი შეეცდებიან რეგიონში დამკვიდრებას. აი რატომ მიიწვიეს ერევანში საქმის გასარჩვად საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე, რადგან საქართველოს გარეშე არაფერი გამოვა! სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმებას სომხეთთან ერევანში ხელი მოაწერა ასევე პრეზიდენტმა მაკრონმა, საფრანგეთმა.

— თქვენ ზუსტად წინასწარ გამოიცანით ჩემი შემდეგი შეკითხვა. ბაქოსა და მოსკოვს შორის არამეგობრული დამოკიდებულების კულმინაცია უკვე გავლილია, მაგრამ ურთიერთობებს უწინდებურს ვეღარ ვუწოდებთ, ბაქოსა და კიევის მეგობრული კონტაქტების გათვალისწინებით. საეჭვოა, რომ ფაშინიანის მთავრობის პირობებში ერევნისა და მოსკოვის ურთიერთობები ძველ მეგობრულ ტონალობას დაუბრუნდეს. მაშ რა აუცილებლობა იყო, რომ საქართველოს პრემიერ–მინისტრი ირაკლი კობახიძე გაფრენილიყო ამ ანტირუსულ შაბაშზე ერევანში, როდესაც ოფიციალური თბილისი ასე თუ ისე ინარჩუნებს მოსკოვთან „არააფიშირებული მეგობრობის“ რეჟიმს, როგორც თქვენ ბოლო დროს ახასიათებთ რუსულ–ქართული ურთიერთობების მდგომარეობას? ნიშნავს თუ არა შეხვედრა და ზელენსკისთან დემონსტრაციული, კამერების წინ ხელის ჩამორთმევა იმას, რომ საქართველო ამიერიდან უკრაინის მეგობარ სახელმწიფოდ იქცა – ისევე როგორც სომხეთი და აზერბაიჯანი? სამიტამდე, მისი მსვლელობისას და მის შემდეგაც ხომ ევროკავშირის ხელმძღვანელები საქართველოს მისამართით კრიტიკულ განცხადებებს აკეთებდნენ, და არც საქართველოს ხელმძღვანელობა იშურებს კრიტიკას ევროკავშირის მისამართით; ორივე მხარე ერთმანეთს დემოკრატიის იდეალების ღალატში ადანაშაულებს – ევროკავშირი საქართველოს ხელისუფლებას „პრორუსულს“ უწოდებს, საქართველოს ხელისუფლება კი ევროკავშირის ხელმძღვანელობას „საბჭოერს“…

— აქ რამდენიმე მიზეზია. პირველი – ის, რომ თავისი ახლანდელი ერთდღიანი ვიზიტი თბილისში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დაასრულა მმართველი პარტიის საპატიო თავმჯდომარესთან, მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის ბიზნეს-ცენტრში სტუმრობით, რომელსაც იგი ჯერ კიდევ 2013 წელს ივანიშვილის პრემიერობის დროს დაუმეგობრდა. ამგვარად, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხაზი გაუსვა, თუ სად მდებარეობს საქართველოში გადაწყვეტილებების მიღების ცენტრი და რომ ბიძინა ივანიშვილი არის ერთადერთი საკუთარ სიტყვებსა და საქმეებზე პასუხისმგებლიანი პოლიტიკური ლიდერი საქართველოში. ამ შეხვედრაზე ალიევმა და ივანიშვილმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ აზერბაიჯანსა და საქართველოს შორის სტრატეგიული პარტნიორობა და მეგობრობა ურყევია და პრეზიდენტების, ჰეიდარ ალიევისა და ედუარდ შევარდნაძის მიერ საძირკველ ჩაყრილი ტრადიციები გრძელდება, რის პატივსაცემად აშენდება თბილისში ჰეიდარ ალიევის სახელობის ცენტრი.

რაც შეეხება სომხეთის პრემიერ-მინისტრს, ეს სხვა დონის ფიგურაა და ისევე დროებითი, როგორც საქართველოს პრემიერ-მინისტრი. ფაშინიანმა ბოლო დროს, თბილისში ვიზიტის შემდეგ, სადაც ყველა განაცვიფრა რესტორანში დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დაკვრით, იკისრა ევროკავშირში საქართველოს შუამავლისა და ლობისტის მისია. ბრიუსელმა შემთხვევით არ განუსაზღვრა სომხეთის ამჟამინდელ პრემიერ-მინისტრს (ქვეყნისა, სადაც მსოფლიოში ყველაზე დიდი ამერიკული საელჩო მდებარეობს) სამხრეთ კავკასიაში ერთგვარი ევროპული წამქეზებლის როლი. ნიკოლ ფაშინიანი დაუმეგობრდა ირაკლი კობახიძეს და ამიტომ მიიწვია ერევანში, რათა შეერიგებინა იგი ევროკავშირის ლიდერებსა და ზელენსკისთან. რა თქმა უნდა, ფაშინიანს თავისი „ტრანზიტული“ ინტერესები აქვს, ხოლო საქართველოს პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს ნებისმიერი წარმატება საგარეო პოლიტიკურ ველზე ჰაერივით სჭირდება, რადგან ქვეყნის შიგნით დიდი პრობლემები შეიქმნა, რომლებსაც ის ვერ უმკლავდება. ევროპელებთან ერევანში ურთიერთობების მოგვარება არ გამოვიდა. რაც შეეხება ზელენსკის – მათი ხანმოკლე საუბრის შინაარსი, რომელის დროს ძირითადად ზელენსკი საუბრობდა, არ საჯაროვდება.

რაც შეეხება კამერების წინ კობახიძისა და ზელენსკის ორგზის ხელის ჩამორთმევას, რასაც ფაშინიანმა შეუწყო ხელი (ისევე, როგორც თეთრ სახლში ფაშინიანისა და ალიევის ხელის ჩამორთმევას ტრამპმა შეუწყო ხელი), ეს შესაძლოა ახალ რეალობას ნიშნავდეს. თუკი სამხრეთ კავკასიაში ახალი პლატფორმა „3+3“ ჩამოყალიბდებ, ანუ საქართველო-სომხეთი-აზერბაიჯანი + თურქეთი-ევროკავშირი-დიდი ბრიტანეთი, მაშინ ზელენსკისთან ხელის ჩამორთმევიდან პირდაპირი გზაა სააკაშვილთან ხელის ჩამორთმევამდე, რომელიც ზელენსკისგან მხოლოდ ჩადენილი ქმედებების მასშტაბით განსხვავდება, ისევე როგორც საქართველო განსხვავდება უკრაინისგან თავისი მასშტაბებით. პირველი საკითხი, რომელიც ზელენსკიმ აუცილებლად წამოჭრა, იყო თავის მრჩევლის, უკრაინის მოქალაქის მიხეილ სააკაშვილის გათავისუფლების მოთხოვნა. და თუ სააკაშვილს შეიწყალებენ, მაშინ: 1 – ეს საბოლოოდ გაფანტავს დანარჩენ ოპოზიციურ ალიანსს და „ქართულ ოცნებას“ ეყოლება ერთი დიდი ოპოზიცია – სააკაშვილის ყოფილი მმართველი პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“; 2 – დასრულდება დაპირისპირება ქართველი საზოგადოების ორად გახლეჩილი ნაწილებს შორის; 3 – გამოაცხადებენ რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნებს, სავარაუდოდ მომავალი წლის გაზაფხულზე, და თუ სააკაშვილი 50/50 ამომრჩეველთა ხმების გადანაწილების პირობებში კოალიციური მთავრობის პრემიერ-მინისტრი გახდება, თავისი რეორესიული მეთოდებით ის მალე შეავიწროებს კრიმინალს და საბოლოოდ გათავხედებულ ბიზნესმენებს, უფრო სწორად, ბენზინის, მედიკამენტებისა და კვების პროდუქტების სპეკულიანტებს, ნაძირლებს, რომელთა ადგილიც დიდი ხანია ციხეშია! როგორ შეიძლება მათაც და ივანიშვილსაც ბიზნესმენები ეწოდოს?!

კვლავ გააუქმნდება ტექდათვალიერება, გაქრება საცობები გზებზე, ხოლო ხელისუფლებაში მყოფი უმაქნისები, კორუმპირებულები და მსგავსი ბერეკაშვილები, რომლებიც 14 წლის განმავლობაში ხრავდნენ სახელმწიფოს ფულსა და ივანიშვილის მილიარდებს, პენსიაზე გავლენ და ციხეში წავლენ, გათავისუფლებულ საკნებში. მაგრამ მთავარია, რომ პრემიერ კობახიძეს დღეს შეეძლება დაამტკიცოს თავისი მოთხოვნადობა, კრეატიულობა, პოლიტიკური მოქნილობა და დიპლომატიურობა, როგორც მედიატორ-შემრიგებელმა საქართველოსა და ევროპას შორის, ხელისუფლებისა და ოპოზიციის ელექტორატს შორის და და დარჩეს საქართველოს პრემიერ-მინისტრად საპარლამენტო არჩევნებამდე, რომლის მომზადებასაც მას ივანიშვილი დაავალებს.

— გმადლობთ, რომ დრო დაგვითმეთ, ბატონო არნო.

— ყველაფერი, რაც ვთქვი, როგორც გესმით, არ არის „ცნობიერების ნაკადი“, არამედ მცდელობაა, გარკვეული ლოგიკა მიეცეს საქართველოს ამჟამინდელი ხელმძღვანელობის ბოლო დროინდელ ქმედებებს.

წყრარო: Sputnik GEORGIA